سيف بن محمد سيفى هروى

76

پيراسته تاريخنامه هرات ( فارسى )

دست آورده و بند كرد [ ه ] با ابنا و خواص او به حضرت ما فرستاده . شحنهء كوسويه تيمور نام - و شحنهء فوشنج - عوض نام - از آمدن لشكر پادشاه ابقا آگاه شده بودند و به تعجيل تمام هزيمت كرده ؛ چون به اشكيدآبان [ 319 ] رسيدند ، خواجه نجيب خوافى از طرف ملك شمس الدين به حرز ولايت فوشنج آمده بود ، در آن روز در اشكيدبان بود ؛ تمور و عوض را بديد . گفتند : پادشاه ابقا با سپاه گران به ولايت جام درآمد ؛ مىرويم تا پادشاهزاده براق را خبر كنيم . خواجه نجيب خوافى در حال سوار شد و به هرات آمد و آنچ شنيده بود ، عرضه داشت . ملك شمس الدين برفور با صد سوار غورى از شهر هرات بيرون آمد و متوجه قلعهء خيسار گشت و كبك و خضر و شحنگان به طرف شاهزاده براق رفتند . روز ديگر ترمغار و سوكو به هرات درآمدند . شهرى ديدند ، از ملك و شحنه خالى « 1 » ، و خلقى در تفرقه . ترمغار فرسنگ پنج در عقب ملك شمس الدين برفت . چون به حدود لكلك خانه رسيد ، اميرى هزارى بود ، تماجى نام ، گفت : پيشتر رفتن مصلحت نيست ؛ چه لشكر شاهزاده براق نزديك است و يمكن كه ملك شمس الدين كمين كرده باشد . ترمغار بازگشت و در شهر چند تن را كه منسوب به شاهزاده براق بودند ، به قتل رساند . روز ديگر پادشاه ابقاء به چشمهء سلوين درآمد . بعد از هشت روز خبر رسيد كه شاهزاده براق آمد . پادشاه طايفه‌اى را بفرستاد كه جايگاه جنگ معين گردانيد . صحراء شافلان را تا آمالان « 2 » بديدند . گفتند كه اين مواضع لايق معاركه نيست . [ 320 ] از بالاء گازرگاه تا شكيدبان « 3 » بديدند ؛ از پل خنبه تا سق و سلمان « 4 » خوش كردند . در اين حالت به تجديد خبر رسيد كه شاهزاده براق به چهار فرسنگى نزول كرد . پادشاه ابقا از چشمهء سلوين سوار شد و در هزارگزى فرود آمد . شب سه جاسوس يافتند . پيش پادشاه آوردند . بفرمود تا هرسه تن را بر ستون خيمه بستند و به تخويف تمام سخن پرسيد . يكى گفت : اگر پادشاه جهان جان من ببخشد ، آنچ دانم عرضه دارم . فرمود : بخشيدم ، راست بگوى . گفت كه شاهزاده براق از تحقيق وصول پادشاه جهان هيچ خبر ندارد . امراء و وجوه سپاه دو گمان‌اند . بعضى مىگويند كه شاهزاده تبسين اقول و ارغون آقا با

--> ( 1 ) - خطى محررّ بوده و شايد همان درست باشد در چاپى حرز ساخته‌اند . ( 2 ) - در هامش چاپى آمده كه ( كلمه بسيار مبهم بوده و « با الحرمالان » خوانده مىشده است ) . در اين صورت « تا حد مالان » مناسب‌تر مىنمايد . ( 3 ) - در چاپى [ ا ] افزوده . ( 4 ) - در چاپى مقابل اين نام [ ؟ ] نهاده‌اند .